Στην αρχαία Νίκαια, την σημερινή Ιζνίκ της Τουρκίας, πραγματοποιείται σήμερα μια από τις πιο σημαντικές θρησκευτικές συναντήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος προσεύχονται μαζί στον ίδιο τόπο όπου πριν από 1.700 χρόνια διαμορφώθηκαν τα θεμέλια της χριστιανικής πίστης.
Η κοινή προσευχή των δύο θρησκευτικών ηγετών στα ερείπια της Βασιλικής του Αγίου Νεοφύτου έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Εδώ, το 325 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Μέγας Κωνσταντίνος συγκάλεσε την Α’ Οικουμενική Σύνοδο, από την οποία προέκυψε το Σύμβολο της Πίστεως της Νικαίας. Αυτή η ομολογία πίστης εξακολουθεί να απαγγέλλεται από εκατομμύρια χριστιανούς παγκοσμίως, ανεξάρτητα από την εκκλησιαστική τους παράδοση.
Πρώτη φορά στην ιστορία
Για πρώτη φορά στην ιστορία του χριστιανισμού, οι δύο προκαθήμενοι τιμούν από κοινού αυτή την κρίσιμη επέτειο. Τα πέτρινα θεμέλια της βασιλικής, που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα λόγω της υποχώρησης της στάθμης της λίμνης Ιζνίκ, βρίσκονται στο σημείο όπου πιστεύεται ότι στέγασε τη Σύνοδο μια παλαιότερα εκκλησία.
Ο Πάπας Λέων, που πραγματοποιεί το πρώτο αποστολικό του ταξίδι μετά την ενθρόνισή του, έφτασε στην Κωνσταντινούπολη την Πέμπτη όπου συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Την Παρασκευή, η μικρή καθολική κοινότητα της Τουρκίας τον υποδέχτηκε με ζητωκραυγές “Papa Leo” και “Viva il Papa” – μια σπάνια έκφραση ενθουσιασμού στην Κωνσταντινούπολη.
Μήνυμα ενότητας παρά τις διαφορές
Η κοινή παρουσία στη Νίκαια στέλνει ισχυρό μήνυμα ότι η πίστη της Νικαίας αποτελεί το θεμέλιο που ενώνει σχεδόν όλους τους χριστιανούς. Το Σύμβολο της Πίστης γίνεται αποδεκτό από την Καθολική Εκκλησία, τις Ορθόδοξες Εκκλησίες και τις περισσότερες ιστορικές Προτεσταντικές Εκκλησίες, παραμένοντας το ευρύτερα κοινό σημείο αναφοράς μέσα στη χριστιανοσύνη.
Η εικόνα ενότητας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Νίκαια φέρει και σκοτεινές μνήμες στις σχέσεις των δύο Εκκλησιών. Εδώ κατέφυγαν οι Ορθόδοξοι αυτοκράτορες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας όταν οι καθολικοί σταυροφόροι λεηλάτησαν την Κωνσταντινούπολη στις αρχές του 13ου αιώνα.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης είχε απευθύνει την ίδια πρόσκληση και στον μακαριστό Πάπα Φραγκίσκο. Την πρόταση επανέλαβε στον νέο Πάπα κατά την ενθρόνισή του, προκειμένου να τιμηθεί από κοινού αυτή η κορυφαία στιγμή της χριστιανικής ιστορίας.
Συνέχεια στο Φανάρι και τη Βηρυτό
Το μεσημέρι του Σαββάτου, ο Πάπας Λέων θα μεταβεί στο Φανάρι όπου θα τον υποδεχθεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Την Κυριακή, ανήμερα της εορτής του Αγίου Ανδρέα, θα τελεστεί πατριαρχική και συνοδική θεία λειτουργία με τη συμμετοχή του Πάπα, ενώ στο τέλος οι δύο προκαθήμενοι θα ευλογήσουν τους πιστούς από τον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου.
Για το Βατικανό, η επίσκεψη στην Τουρκία αποτελεί ευκαιρία να στηρίξει τις χριστιανικές κοινότητες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη Μέση Ανατολή. Το μεσημέρι της Κυριακής, ο Πάπας θα αναχωρήσει για τη Βηρυτό, όπου ακολουθεί το δεύτερο σκέλος της περιοδείας του.
Στις 2 Δεκεμβρίου, θα προσευχηθεί σιωπηλά στο σημείο της έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού που προκάλεσε 218 θανάτους και περισσότερους από 6.000 τραυματισμούς. Πέντε χρόνια μετά την τραγωδία, η έρευνα παραμένει στάσιμη και κανένας υπεύθυνος δεν έχει λογοδοτήσει, με πολλούς Λιβανέζους να ελπίζουν ότι η επίσκεψη θα υπενθυμίσει πως δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς αλήθεια και δικαιοσύνη.
