Κάθε βράδυ το ίδιο σκηνικό. Κοιμάσαι χωρίς πρόβλημα, αλλά ξαφνικά ανοίγεις τα μάτια στις 3 π.μ. και δεν μπορείς να ξανακοιμηθείς. Αυτό το εκνευριστικό φαινόμενο δεν είναι τυχαίο και επηρεάζει κυρίως γυναίκες άνω των 55 ετών.
Το πρόβλημα έχει συγκεκριμένες αιτίες που σχετίζονται τόσο με βιολογικούς παράγοντες όσο και με τον τρόπο ζωής μας. Η γιατρός Kathryn Corelli, ειδικός στην εμμηνόπαυση στο Brigham and Women’s Hospital του Harvard, εξηγεί ότι οι διαταραχές ύπνου σε αυτή την ηλικία είναι εξαιρετικά συχνές, αλλά δεν πρέπει να τις ανεχόμαστε παθητικά.
Οι ορμόνες φταίνε
Η κύρια αιτία βρίσκεται στη δραστική μείωση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης κατά την εμμηνόπαυση. Αυτές οι ορμονικές αλλαγές αναστατώνουν τους κύκλους ύπνου και προκαλούν τα γνωστά αγγειοκινητικά συμπτώματα – εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις που συχνά εμφανίζονται τις πρώτες πρωινές ώρες.
Παράλληλα, η γήρανση αλλάζει την “αρχιτεκτονική του ύπνου”. Ο ύπνος γίνεται πιο ελαφρύς, αφιερώνουμε λιγότερο χρόνο στον βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο, ενώ ο κιρκαδικός ρυθμός μετατοπίζεται. Κοιμόμαστε νωρίτερα αλλά ξυπνάμε και πιο νωρίς.
Τι άλλο μας ξυπνάει
Εκτός από τις ορμόνες, υπάρχουν κι άλλοι ενοχλητικοί παράγοντες:
Το άγχος και η ανησυχία εντείνονται τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν οι σκέψεις “τρέχουν” ανεξέλεγκτα στο μυαλό. Η συχνουρία είναι επίσης συνηθισμένη αιτία αφύπνισης μετά τα 55. Ορισμένα φάρμακα για την πίεση ή προβλήματα διάθεσης μπορεί να διαταράσσουν τον ύπνο.
Ο χρόνιος πόνος επιδεινώνεται τη νύχτα λόγω της φυσικής μείωσης της θερμοκρασίας σώματος και της παραγωγής κορτιζόλης. Τέλος, το αλκοόλ, η καφεΐνη και το βραδινό φαγητό αλλάζουν την αρχιτεκτονική του ύπνου, κάνοντάς τον λιγότερο βαθύ και αναζωογονητικό.
Πρακτικές λύσεις
Η λύση δεν είναι μία αλλά πολλές. Πρώτα απ’ όλα, χρειάζεται σταθερή ρουτίνα ύπνου με σταθερές ώρες και δροσερό, σκοτεινό υπνοδωμάτιο. Απαγορεύεται το κινητό τη νύχτα – ακόμα και για να δεις την ώρα.
Συζήτησε με τον γιατρό σου για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και τα φάρμακα που παίρνεις. Δοκίμασε τεχνικές χαλάρωσης όπως βαθιά αναπνοή ή διαλογισμό. Περιόρισε την καφεΐνη, το αλκοόλ και τα βαριά βραδινά γεύματα.
