Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε νέο ψήφισμα που επεκτείνει για έξι ακόμη μήνες την εξουσιοδότηση των κρατών-μελών να επιθεωρούν πλοία στην ανοικτή θάλασσα ανοικτά της Λιβύης. Το κείμενο συντάχθηκε από κοινού από τη Γαλλία και την Ελλάδα και στοχεύει στην ενίσχυση του εμπάργκο όπλων που ισχύει στη χώρα από το 2011.
Οι έλεγχοι επιτρέπονται όταν υπάρχουν «εύλογες υποψίες» παραβίασης του εμπάργκο όπλων. Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί από το 2016 με το ψήφισμα 2292, ενισχύοντας το αρχικό εμπάργκο που επιβλήθηκε το 2011 με το ψήφισμα 1970. Η απόφαση έχει ως στόχο τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας στην ευαίσθητη περιοχή της Μεσογείου.
Η επιχείρηση IRINI στο επίκεντρο
Η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση EUNAVFOR Med IRINI παραμένει η μοναδική περιφερειακή δύναμη που διενεργεί επιθεωρήσεις στην περιοχή. Από τις 15 Απριλίου έως τις 14 Οκτωβρίου, η IRINI πραγματοποίησε 2.079 επικοινωνίες με πλοία, 52 φιλικές προσεγγίσεις και δύο επιθεωρήσεις. Παρά τον εντατικό ρυθμό ελέγχων, δεν αναφέρθηκαν κατασχέσεις απαγορευμένων φορτίων κατά την περίοδο αυτή.
Μέχρι το 2022, το Συμβούλιο Ασφαλείας ανανέωνε ομόφωνα τις σχετικές διατάξεις. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν τα τελευταία χρόνια με τη Ρωσία να απέχει συστηματικά από την ψηφοφορία, εκφράζοντας αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια των ελέγχων της IRINI.
Διπλωματικές εντάσεις και αποχές
Το ψήφισμα 2733 του 2024 εγκρίθηκε με εννέα ψήφους υπέρ και έξι αποχές, ενώ η φετινή ανανέωση του Μαΐου συγκέντρωσε 13 ψήφους υπέρ και δύο αποχές από τη Ρωσία και την Κίνα. Και οι δύο χώρες διατύπωσαν επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα της εντολής, χωρίς ωστόσο να προτείνουν συγκεκριμένες αλλαγές.
Στις 17 Νοεμβρίου, η Γαλλία και η Ελλάδα παρουσίασαν το σχέδιο εξαμηνιαίας ανανέωσης, με το τελικό κείμενο να κατατίθεται στις 21 Νοεμβρίου προς ψήφιση.
