Μετά από 18 χρόνια καθυστέρησης, η Κύπρος και ο Λίβανος υπέγραψαν την Τετάρτη τη συμφωνία για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) των δύο χωρών. Η εκκρεμότητα που ξεκίνησε το 2007 έκλεισε οριστικά, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις της Τουρκίας προς τις λιβανικές κυβερνήσεις όλα αυτά τα χρόνια.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Λιβανέζος ομόλογός του υπέγραψαν τη συμφωνία χωρίς να χρειαστεί έγκριση από το λιβανικό κοινοβούλιο. Ο Λιβανέζος Πρόεδρος ενήργησε όπως ακριβώς είχε κάνει και στην περίπτωση της οριοθέτησης ΑΟΖ με το Ισραήλ.
Παράλληλα με την οριοθέτηση της ΑΟΖ, οι δύο χώρες προχώρησαν και στην υπογραφή δεύτερης σημαντικής συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ τους. Το θέμα αυτό έχει κρίσιμη σημασία για τη Βηρυτό, που αντιμετωπίζει χρόνια και σοβαρά προβλήματα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το σχέδιο για την ηλεκτρική διασύνδεση
Οι δύο χώρες υπέβαλαν κοινό αίτημα στην Παγκόσμια Τράπεζα για τη διεξαγωγή μελέτης βιωσιμότητας που θα εξετάσει την ηλεκτρική διασύνδεσή τους. Η Λευκωσία δήλωσε έτοιμη να εξετάσει τις προτάσεις του Λιβάνου και να συνεισφέρει στην ανάπτυξη ενός αξιόπιστου ηλεκτρικού δικτύου στη γειτονική χώρα.
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων που προηγήθηκαν στη Λευκωσία και τη Βηρυτό, χώρες του Κόλπου εξέφρασαν ενδιαφέρον για τη χρηματοδότηση του έργου. Αυτό δείχνει ότι το project έχει προσελκύσει διεθνή προσοχή και μπορεί να βρει τη χρηματοδότηση που χρειάζεται.
Η συμφωνία αυτή αποτελεί καθοριστικό βήμα για την ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η μελέτη βιωσιμότητας θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις για το στρατηγικής σημασίας έργο.
Οικονομικές και ενεργειακές προοπτικές
Κύπρος και Λίβανος θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για συμφωνία συνεκμετάλλευσης πιθανών κοιτασμάτων που εκτείνονται στις δύο ΑΟΖ. Αυτό ενισχύει το κοινό ενεργειακό μέτωπο στην περιοχή και δημιουργεί προοπτικές για αμοιβαία οφέλη.
Παράλληλα, προχωρά η αποδέσμευση 500 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση προς τον Λίβανο. Η συνολική βοήθεια του ενός δισεκατομμυρίου είχε ανακοινωθεί κατά την κοινή επίσκεψη του Προέδρου Χριστοδουλίδη και της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη Βηρυτό.
Κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας στην ΕΕ θα προωθηθούν ευρωπαϊκά projects στο Λίβανο στο πλαίσιο της Μεσογειακής Συμφωνίας. Η σχετική σύνοδος κορυφής ηγετών της ΕΕ και χωρών της περιοχής έχει προγραμματιστεί για τις 23-24 Απριλίου στην Κύπρο.
Η Κυπριακή Προεδρία στην ΕΕ θα επιδιώξει επίσης την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη στρατηγική και συνολική συμφωνία συνεργασίας με τον Λίβανο, ενισχύοντας τη θεσμική σχέση των δύο χωρών.
Η Ουάσιγκτον χαιρετίζει τη συμφωνία Κύπρου-Λιβάνου, θεωρώντας ότι ενισχύει τον Λίβανο και τον Πρόεδρο Αούν, ενώ παράλληλα αποδυναμώνει τη Χεζμπολάχ. Η θετική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον στον ενεργειακό τομέα της περιοχής.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης χαρακτήρισε τη συμφωνία ως εξέλιξη που “κλείνει μια εκκρεμότητα σχεδόν είκοσι ετών και επιβεβαιώνει τη δυναμική στην Ανατολική Μεσόγειο, με πρωταγωνιστή την Κυπριακή Δημοκρατία ως σταθερό και αξιόπιστο παράγοντα”.
