Δύο άγνωστα έργα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ ακούστηκαν για πρώτη φορά μετά από 320 χρόνια στην εκκλησία του Αγίου Θωμά στη Λειψία, εκεί που ο μεγάλος συνθέτης εργάστηκε για 27 χρόνια και είναι θαμμένος.
Τα έργα με τίτλους «Chaconne σε Ρε Ελάσσονα BWV 1178» και «Chaconne σε Σολ Ελάσσονα BWV 1179» τα ανακάλυψε το 1992 ο μεταπτυχιακός φοιτητής Πέτερ Βόλνι στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Βελγίου. Τα δύο χειρόγραφα δεν είχαν υπογραφή ούτε ημερομηνία, αλλά κάτι στο ύφος τους τον έκανε να υποψιαστεί ότι ανήκουν στον Μπαχ.
Τριάντα χρόνια έρευνας
Ο Βόλνι χρειάστηκε 33 ολόκληρα χρόνια για να αποδείξει την αυθεντία των έργων. Το κλειδί ήταν μια επιστολή του 1729 που βρήκε ο συνεργάτης του σε αρχεία εκκλησίας στη Θουριγγία. Η επιστολή ήταν γραμμένη από έναν οργανίστα με το όνομα Σαλόμον Γκίντερ Γιον, ο οποίος ισχυριζόταν ότι είχε μαθητεύσει δίπλα στον Μπαχ στην Αρνστατ.
Ο γραφικός χαρακτήρας της επιστολής ταίριαζε με αυτόν των χειρογράφων. Έτσι οι ερευνητές κατάλαβαν ότι ο Γιον είχε αντιγράψει τα έργα του δασκάλου του το 1705, όταν ο Μπαχ ήταν μόλις 20 ετών.
“Κάθε μελετητής του Μπαχ πρέπει να προσεγγίζει με μεγάλη προσοχή την απόδοση έργων”, εξήγησε ο Βόλνι, που είναι πια διευθυντής του Αρχείου Μπαχ στη Λειψία. “Αναλύεις τα κομμάτια και βλέπεις ότι μόνο ένας μεγάλος συνθέτης θα μπορούσε να τα έχει γράψει”.
Μουσική από τα νιάτα του
Τα έργα παρουσίασε ο ολλανδός οργανίστας Τον Κούπμαν, που τα χαρακτήρισε “πολύ υψηλής ποιότητας”. Πιστεύεται ότι γράφτηκαν όταν ο Μπαχ εργαζόταν ως οργανίστας στην Αρνστατ και μόλις άρχιζε να διαμορφώνει το προσωπικό του μουσικό ύφος.
“Ο Μπαχ δεν ξεκίνησε ως κάποιος που απλώς αντέγραφε έργα άλλων”, σημείωσε ο Βόλνι. “Ακόμη και όταν ήταν 17 ή 18 ετών, κάθε κομμάτι που συνέθετε ήταν μοναδικό”.
