Πάνω από το 65% των σχολικών κτιρίων στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν από 40-80 χρόνια, ενώ κάποια ξεπερνούν ακόμη και τα 100 χρόνια. Το αποτέλεσμα; Χιλιάδες μαθητές να παρακολουθούν μαθήματα σε κοντέινερ που τοποθετήθηκαν ως “προσωρινή” λύση αλλά έχουν γίνει μόνιμη πραγματικότητα.
Η κατάσταση χειροτέρευσε δραματικά το 2018-2019 με την υποχρεωτική διετή προσχολική αγωγή. Χιλιάδες νήπια μπήκαν στο σύστημα χωρίς να υπάρχουν αντίστοιχες υποδομές. Η λύση των “λυόμενων τάξεων” προκρίθηκε ως η μόνη εφικτή επιλογή.
Το κουβάρι των αρμοδιοτήτων
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει στείλει τρεις επιστολές την τελευταία τριετία στα αρμόδια υπουργεία χωρίς αξιοσημείωτα αποτελέσματα. Το πρόβλημα εντοπίζεται στη διάχυση αρμοδιοτήτων: οι δήμοι αναλαμβάνουν τη συντήρηση, η εταιρεία “Κτιριακές Υποδομές ΑΕ” την κατασκευή, ενώ το υπουργείο Παιδείας ορίζει τη χωροθέτηση.
Αυτή η κατάσταση δημιουργεί παράδοξα: δήμοι με χρήματα και γη δεν μπορούν να κτίσουν σχολεία, ενώ άλλοι υποχρεώνονται να στεγάσουν σχολεία χωρίς να έχουν διαθέσιμους χώρους.
Η πραγματικότητα στους δήμους
Στην Αθήνα εννέα νηπιαγωγεία λειτουργούν σε κοντέινερ από το 2020. Στον Δήμο Αχαρνών πέντε δημοτικά και έντεκα νηπιαγωγεία στεγάζονται εξ ολοκλήρου σε λυόμενες εγκαταστάσεις. Στον Δήμο Ηρακλείου λειτουργούν 90-100 αίθουσες προκάτ που στεγάζουν δέκα δημοτικά και πάνω από είκοσι νηπιαγωγεία.
Οι σεισμοί έχουν δημιουργήσει ακόμη χειρότερες καταστάσεις. Στην Κεφαλονιά δύο γυμνάσια βρίσκονται έντεκα χρόνια σε κοντέινερ μετά τους σεισμούς του 2014. Στο Αίγιο ένα δημοτικό και ένα λύκειο λειτουργούν σε προκάτ εδώ και 30 χρόνια, από τον σεισμό του 1995.
Χωρίς επίσημη εθνική καταγραφή και με τις αρμοδιότητες να χάνονται ανάμεσα σε φορείς, οι “προσωρινές” λύσεις έχουν γίνει μόνιμες για ολόκληρες γενιές μαθητών.
