Στις 20 Νοεμβρίου, η αμερικανική διπλωματία έβαλε στο τραπέζι του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ένα σχέδιο ειρήνης με αυστηρό χρονοδιάγραμμα: να ολοκληρωθεί πριν το Thanksgiving στις 27 Νοεμβρίου. Το έγγραφο, αποτέλεσμα συζητήσεων ανάμεσα στον Στιβ Γουίτκοφ, ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, και τον Κιρίλ Ντμίτριεφ, εκπρόσωπο του Βλαντίμιρ Πούτιν, προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Το περιεχόμενο του σχεδίου φαίνεται να ευνοεί σημαντικά τη Ρωσία. Προβλέπει άρση των δυτικών κυρώσεων, επιστροφή στο G8, έμμεση αναγνώριση των κατεχόμενων εδαφών και παραχώρηση οχυρωμένων ζωνών στο Ντονμπάς. Αντίθετα, η Ουκρανία καλείται να κάνει βαριές παραχωρήσεις: μείωση του στρατού της σε 600.000 άνδρες, εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης στο ΝΑΤΟ και μόνιμη ουδετερότητα.
Η Ουκρανία υπό πολύπλευρη πίεση
Η χρονική στιγμή παρουσίασης του σχεδίου δεν είναι τυχαία. Το Κίεβο βρίσκεται στην πιο αδύναμη φάση του από την αρχή του πολέμου. Ο ουκρανικός στρατός υποφέρει από έλλειψη πεζικού, η Ρωσία προελαύνει ταχύτερα από οποιαδήποτε στιγμή τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ τα ρωσικά drones κατακλύζουν τις ουκρανικές γραμμές.
Παράλληλα, ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει σοβαρή πολιτική κρίση εσωτερικά. Ένα σκάνδαλο διαφθοράς 100 εκατομμυρίων δολαρίων που αφορά την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom έχει αποσταθεροποιήσει το περιβάλλον του. Δύο μέλη της διαπραγματευτικής του ομάδας κινδυνεύουν άμεσα.
Η Ουάσινγκτον ασκεί επιπλέον πίεση υπαινισσόμενη ότι μια άρνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε διακοπή της κρίσιμης ανταλλαγής πληροφοριών. Το ενεργειακό σύστημα της χώρας έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και η χώρα βασίζεται στις πυρηνικές της μονάδες για να επιβιώσει.
Ευρώπη στο περιθώριο
Οι Ευρωπαίοι ανακαλύπτουν ότι τους αναλογεί κυρίως ο λογαριασμός: 100 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, ενώ η Ουάσινγκτον διεκδικεί μέρος των κερδών και προνομιακή πρόσβαση στις ενεργειακές υποδομές.
Ο Ζελένσκι υποβαθμίζει δημόσια τη σημασία του εγγράφου, παρουσιάζοντάς το ως μια απλή “όραση”. Ωστόσο, η παγίδα σφίγγει: πρέπει να συνεχίσει τις συνομιλίες για να μη χάσει την αμερικανική υποστήριξη.
