Ένα ζευγάρι από τη Θεσσαλονίκη βρίσκεται στο νοσοκομείο με οξεία ηπατική ανεπάρκεια μετά από κατανάλωση άγριων μανιταριών. Το περιστατικό φέρνει ξανά στην επιφάνεια τον κίνδυνο που κρύβουν τα δηλητηριώδη είδη που φυτρώνουν σε όλη τη χώρα.
Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί πάνω από 3.000 είδη μανιταριών, ενώ υπολογίζεται ότι υπάρχουν άλλα τόσα που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί. Από αυτά, μερικά είναι εδώδιμα και αναζητημένα – όπως οι βωλίτες, οι γαλακτίτες και ο καισαρικός αμανίτης. Όμως άλλα κρύβουν θάνατο.
Τα πιο επικίνδυνα είδη
Το Amanita phalloides θεωρείται ο “σιωπηλός δολοφόνος” των δασών. Με πράσινο-ελαιώδες χρώμα και λευκά ελάσματα, μοιάζει αθώο αλλά είναι θανατηφόρο. Προκαλεί αρχικά ήπια γαστρεντερίτιδα και στη συνέχεια οξεία ηπατική ανεπάρκεια που μπορεί να σκοτώσει μέσα σε λίγες μέρες.
Εξίσου επικίνδυνα είναι τα Amanita verna και Amanita virosa – ολόλευκα μανιτάρια που μοιάζουν με κοινά βρώσιμα είδη. Ένα μόνο καπέλο αρκεί για αμετάκλητη βλάβη στο ήπαρ.
Τα καστανοκόκκινα κορτινάρια περιέχουν την τοξίνη ωρελάνη, που δρα με καθυστέρηση έως δύο εβδομάδων. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια που χρειάζεται αιμοκάθαρση.
Ο χρυσός κανόνας
Το φθινόπωρο και η άνοιξη, τα δάση της Πίνδου, της Ροδόπης, της Πάρνηθας και του Πηλίου γεμίζουν μανιτάρια. Δίπλα στα ασφαλή όμως, εμφανίζονται και τα πιο επικίνδυνα του κόσμου.
Ακόμη και το γνωστό κόκκινο μανιτάρι με τα λευκά στίγματα (Amanita muscaria) προκαλεί παραισθήσεις και σπασμούς. Τα μικρά λευκά και καφετιά είδη των μονοπατιών μπορεί να περιέχουν μουσκαρίνη που προκαλεί αναπνευστική ανεπάρκεια.
Ο θεμελιώδης κανόνας παραμένει ένας: συλλέγουμε μόνο όσα αναγνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα. Η παραμικρή αμφιβολία σημαίνει απόρριψη. Καλύτερα να χαθεί μια συγκομιδή παρά να κινδυνεύσει η ζωή.
