Η μικροβιακή αντοχή έχει γίνει μια υγειονομική «καταιγίδα» που κοστίζει 35.000 ζωές κάθε χρόνο στην Ευρώπη. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων εκπέμπει σήμα κινδύνου με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι επιστήμονες δείχνουν μια ζοφερή πραγματικότητα. Οι λοιμώξεις που θεραπεύονται δύσκολα αυξάνονται με ταχύ ρυθμό, ενώ η παραγωγή νέων αντιβιοτικών παραμένει περιορισμένη. Η γήρανση του πληθυσμού με χρόνιες παθήσεις και η διασυνοριακή μετάδοση ανθεκτικών μικροοργανισμών επιδεινώνουν την κατάσταση.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η υψηλή χρήση αντιβιοτικών συνεχίζεται, παρά τα κενά στην πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων. Πολύ λίγα νέα αντιβιοτικά με καινοτόμους μηχανισμούς βρίσκονται κοντά στην έγκριση, ενώ η ανάγκη είναι επείγουσα.
Αποτυχία στους στόχους του 2030
Η Ευρώπη αποτυγχάνει να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει για το 2030. Από το 2019, οι λοιμώξεις από Klebsiella pneumoniae ανθεκτική στην καρβαπενέμη αυξήθηκαν 60%, αντί να μειωθούν κατά 5%. Οι λοιμώξεις από Escherichia coli ανθεκτική στις κεφαλοσπορίνες αυξήθηκαν πάνω από 5%, παρά τον στόχο μείωσης κατά 10%.
Η κατανάλωση αντιβιοτικών αυξήθηκε το 2024, αντί να μειωθεί κατά 20%. Τα αντιβιοτικά πρώτης γραμμής παραμένουν στο 60% της συνολικής χρήσης, ενώ θα έπρεπε να φτάσουν το 65%.
Κοινωνική κρίση πέρα από την ιατρική
Η αύξηση των ανθεκτικών λοιμώξεων υπονομεύει τη σύγχρονη ιατρική. Μεταμοσχεύσεις οργάνων, θεραπείες καρκίνου και χειρουργικές επεμβάσεις τίθενται σε κίνδυνο. Οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία τους.
«Πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο κρύβεται ένα άτομο του οποίου οι θεραπευτικές επιλογές εξαντλούνται», τονίζει ο δρ Διαμαντής Πλαχούρας από το ECDC. Η υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών, τα προγράμματα πρόληψης και οι επενδύσεις στην έρευνα είναι τα κλειδιά για την ανατροπή αυτής της επικίνδυνης κατάστασης.
