Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή κατάσταση. Για πρώτη φορά στην ιστορία της πρέπει να διαχειριστεί ταυτόχρονα τρεις διαφορετικές απειλές: την οικονομική επέκταση της Κίνας, τις πολιτικές επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ και την στρατιωτική πίεση της Ρωσίας του Πούτιν. Το γαλλικό περιοδικό Le Point περιγράφει μια Ένωση που βρίσκεται σε στρατηγική μέγγενη, χωρίς να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για να απαντήσει αποτελεσματικά.
Τρεις μέτωπα, μία αδύναμη Ευρώπη
Το Πεκίνο πλημμυρίζει την ευρωπαϊκή αγορά με επιδοτούμενα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και αγοράζει στρατηγικές υποδομές. Παράλληλα, πλατφόρμες όπως το Shein και το Temu αποσταθεροποιούν τις τοπικές οικονομίες. Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Τραμπ και ο υποψήφιος αντιπρόεδρός του Τζ. Ντ. Βανς ενθαρρύνουν ανοιχτά ευρωσκεπτικιστικά κόμματα. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, η Μόσχα δοκιμάζει καθημερινά την αντοχή της Δύσης στην Ουκρανία.
Η Ευρώπη δεν έχει ούτε το οικονομικό οπλοστάσιο για να ανταγωνιστεί την Κίνα, ούτε τη στρατηγική αυτονομία για να αποδεσμευτεί από τις ΗΠΑ, ούτε τη στρατιωτική ισχύ για να αποτρέψει το Κρεμλίνο. Το αποτέλεσμα είναι μια κατακερματισμένη Ένωση που αντιδρά με καθυστέρηση και ημιμέτρα.
Λαοί που αρνούνται τις θυσίες
Οι ευρωπαϊκές αδυναμίες δεν είναι μόνο θεσμικές. Οι Ευρωπαίοι λαοί αρνούνται τις θυσίες που απαιτεί αυτή η τριπλή αντιπαράθεση. Η άνεση της μεταπολεμικής εποχής δημιούργησε κοινωνίες απροετοίμαστες για την προσπάθεια άμυνας. Οι πολίτες δεν θέλουν να πληρώσουν ακριβότερα για μη κινεζικά προϊόντα ή να στηρίξουν την Ουκρανία μακροπρόθεσμα.
Σε αυτό προστίθενται οι δομικές εξαρτήσεις: η Γερμανία δυσκολεύεται να αποκοπεί από την κινεζική αγορά, η Ουγγαρία λειτουργεί ως δίαυλος επιρροής για Πεκίνο και Μόσχα, ενώ σε πολλές πρωτεύουσες ενισχύονται δυνάμεις φιλικές προς τον Τραμπ ή τον Πούτιν.
Η έκθεση Ντράγκι υπολογίζει σε 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ ετησίως τις αναγκαίες επενδύσεις για να παραμείνει η Ευρώπη ανταγωνιστική έως το 2031. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ευρώπη μπορεί να κερδίσει αυτήν τη μάχη, αλλά αν θα αποφασίσει επιτέλους να αγωνιστεί με την αναγκαία αίσθηση επείγοντος.
