Μια μυστική συμφωνία της σερβικής κυβέρνησης με την εταιρεία του Τζάρετ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, προκαλεί πολιτικό σεισμό στη Σερβία. Η συμφωνία αφορά την ανάπτυξη πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος στο πρώην αρχηγείο των ενόπλων δυνάμεων στο Βελιγράδι, που είχε βομβαρδιστεί από το ΝΑΤΟ το 1999. Τα διαρρεύσαντα έγγραφα αποκαλύπτουν όρους που έχουν εξοργίσει τους Σέρβους και πυροδοτήσει μαζικές διαδηλώσεις.
Το ανεξάρτητο περιοδικό Radar δημοσίευσε την επενδυτική συμφωνία του 2024, που δίνει στην εταιρεία του Κούσνερ Atlantic Incubation Partners LLC μερίδιο 77,5% στην κοινοπραξία, ενώ η σερβική κυβέρνηση κρατάει μόλις το 22,5%. Η συμφωνία παρέμεινε κρυφή για μήνες, μέχρι που η εθνική συνέλευση ψήφισε ειδικό νόμο για την επίσπευση του έργου.
Δωρεάν γη και προθεσμίες-τελεσίγραφα
Οι όροι της συμφωνίας προκαλούν οργή. Η Σερβία παραχωρεί δωρεάν μίσθωση του οικοπέδου για 99 χρόνια, με δυνατότητα μετατροπής σε πλήρη ιδιοκτησία. Παράλληλα, το σερβικό κράτος αναλαμβάνει να αφαιρέσει τον πολιτιστικό χαρακτηρισμό του συγκροτήματος και να κατεδαφίσει τα υπάρχοντα κτίρια μέχρι τον Μάιο του 2025.
Αν η Σερβία δεν τηρήσει την προθεσμία, η αμερικανική εταιρεία μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να απαιτήσει σημαντικό ποσό ως αποζημίωση. Ο νέος νόμος επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρακάμψει ρυθμιστικούς ελέγχους που είχαν σταματήσει το έργο τον Μάιο.
Διαδηλώσεις και ιστορική σημασία
Οι διαδηλωτές σχημάτισαν ανθρώπινη αλυσίδα γύρω από το κτίριο, ζωγραφίζοντας κόκκινη γραμμή για να εμποδίσουν την πώληση. Το συγκρότημα έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία ως τόπος του βομβαρδισμού του ΝΑΤΟ κατά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου. Επίσης, είναι το μοναδικό έργο στο Βελιγράδι του διάσημου αρχιτέκτονα Νικόλα Ντομπρόβιτς.
Η κίνηση της κυβέρνησης Βούτσιτς έρχεται καθώς η Σερβία επιδιώκει να κερδίσει την εύνοια της κυβέρνησης Τραμπ, μετά τις αμερικανικές κυρώσεις στην εθνική πετρελαϊκή εταιρεία NIS λόγω της ρωσικής συμμετοχής.
