Η Τουρκία εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να επιστρέψει στη Ρωσία τα αντιαεροπορικά συστήματα S-400 που αγόρασε πριν από σχεδόν μια δεκαετία. Η κίνηση αυτή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35, από το οποίο αποκλείστηκε εξαιτίας της αγοράς του ρωσικού οπλικού συστήματος.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε προσωπικά το θέμα στον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στο Τουρκμενιστάν την περασμένη εβδομάδα. Η συζήτηση αυτή ήρθε μετά από παρόμοιες επαφές που είχαν προηγηθεί σε επίπεδο αξιωματούχων των δύο χωρών.
Το Κρεμλίνο αρνήθηκε ότι υποβλήθηκε τέτοιο αίτημα από την τουρκική πλευρά. Παράλληλα, η τουρκική προεδρία και το υπουργείο Άμυνας της χώρας αρνήθηκαν να σχολιάσουν τις πληροφορίες.
Το “αγκάθι” των S-400 στις τουρκοαμερικανικές σχέσεις
Η αγορά των S-400 από τη Ρωσία αποτελεί εδώ και χρόνια σημείο τριβής στις σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ και συνολικότερα με το ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν αντίποινα στην Τουρκία και την απέκλεισαν από το πρόγραμμα των F-35, θεωρώντας ότι η ρωσική τεχνολογία θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του δυτικού οπλικού συστήματος.
Το ζήτημα συζητήθηκε και κατά τη συνάντηση του Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο. Η κατοχή των πυραύλων S-400 και η επιθυμία της Άγκυρας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των stealth μαχητικών F-35 βρέθηκαν στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων.
Ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία και στενός συνεργάτης του Τραμπ, δήλωσε πρόσφατα ότι η τουρκική πλευρά βρίσκεται πιο κοντά στην εγκατάλειψη των S-400. Μάλιστα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το ζήτημα μπορεί να διευθετηθεί μέσα στους επόμενους τέσσερις έως έξι μήνες.
Τα οφέλη της επιστροφής στα F-35
Το κόστος των πυραύλων και των ραντάρ των S-400 φαίνεται μικρό σε σύγκριση με το διπλωματικό κεφάλαιο που θα μπορούσε να κερδίσει η Τουρκία από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ. Ιδιαίτερα από τον Τραμπ, ο οποίος έχει δείξει διάθεση να βελτιώσει τις σχέσεις με την Άγκυρα.
Η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 θα έδινε στην Τουρκία πρόσβαση σε σύγχρονη αμερικανική αεροπορική τεχνολογία stealth. Παράλληλα, θα ενίσχυε τη θέση της στο ΝΑΤΟ και θα βελτίωνε σημαντικά τις αμυντικές της δυνατότητες.
Η τουρκική αμυντική βιομηχανία θα επωφελούνταν επίσης από την επανένταξη στο πρόγραμμα, καθώς τουρκικές εταιρείες συμμετείχαν στην παραγωγή εξαρτημάτων για τα F-35. Η αποκλεισμός τους είχε επιφέρει σημαντικές οικονομικές απώλειες.

Παρά τις δηλώσεις άρνησης από ρωσική πλευρά, οι εξελίξεις δείχνουν ότι η Τουρκία έχει αποφασίσει να δώσει προτεραιότητα στη βελτίωση των σχέσεων με τους δυτικούς συμμάχους της. Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από τις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες και τη διάθεση της Μόσχας να συνεργαστεί σε μια λύση που θα ικανοποιεί όλες τις πλευρές.
