Τεράστιες εκτάσεις των υδάτινων αποθεμάτων της Ευρώπης στερεύουν, ενώ η Αττική, ο Λέρος και η Πάτμος κηρύχθηκαν επίσημα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας. Η συρρίκνωση των αποθεμάτων γλυκού νερού παρατηρείται σε ολόκληρη τη νότια και κεντρική Ευρώπη, από την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα έως την Πολωνία και τμήματα της Μεγάλης Βρετανίας.
Επιστήμονες από το University College London ανέλυσαν δεδομένα δορυφόρων από το 2002 έως το 2024, τα οποία παρακολουθούν αλλαγές στο βαρυτικό πεδίο της Γης. Επειδή το νερό έχει μεγάλο βάρος, οι μεταβολές στα υπόγεια νερά, τα ποτάμια, τις λίμνες και την υγρασία του εδάφους εμφανίζονται στο σήμα, επιτρέποντας στους δορυφόρους να “ζυγίζουν” την ποσότητα του αποθηκευμένου νερού.
Δραματικές αλλαγές στον υδρολογικό χάρτη της Ευρώπης
Τα ευρήματα αποκαλύπτουν μια έντονη ανισορροπία. Ο βορράς και ο βορειοδυτικός τομέας της Ευρώπης, ιδίως οι σκανδιναβικές χώρες, τμήματα του Ηνωμένου Βασιλείου και της Πορτογαλίας, γίνονται όλο και πιο υγρά. Αντίθετα, μεγάλες εκτάσεις του νότου και νοτιοανατολικού τμήματος, συμπεριλαμβανομένων περιοχών της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Ελβετίας, της Γερμανίας, της Ρουμανίας και της Ουκρανίας, ξηραίνονται.
Η συνολική ποσότητα νερού που αντλήθηκε από επιφανειακά και υπόγεια ύδατα σε όλη την ΕΕ μεταξύ 2000 και 2022 μειώθηκε, αλλά οι αντλήσεις υπόγειων υδάτων αυξήθηκαν κατά 6%. Στα κράτη μέλη της ΕΕ, τα υπόγεια ύδατα αντιστοιχούσαν στο 62% της συνολικής δημόσιας υδροδότησης και στο 33% των γεωργικών αναγκών σε νερό το 2022.
Τα μέτρα της Ελλάδας
Στην Ελλάδα, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν συνοδεύεται από μέτρα περιορισμού για τους πολίτες. Αντίθετα, δίνει προτεραιότητα στην υλοποίηση κρίσιμων έργων υποδομής, όπως ταμιευτήρες, δίκτυα και ενίσχυση αποθεμάτων.
Το επίπεδο της στάθμης του νερού στον ταμιευτήρα του Ευήνου βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ακόμα χαμηλότερα από αυτά του 2008. Από το 2022 άρχισε η μείωση των αποθεμάτων που αγγίζει τα 250 εκατ. κυβικά μέτρα ανά έτος, με παράλληλη μείωση των βροχοπτώσεων κατά 25% και αύξηση της εξάτμισης κατά 15%.
Η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει, μετά την Κύπρο, το υψηλότερο υδατικό στρες στη νότια Ευρώπη, με το ποσοστό του διαθέσιμου νερού που απαιτείται για κάλυψη της ζήτησης να φτάνει το 70%.
