Σε μια ιστορική συνάντηση στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος υπέγραψαν Κοινή Διακήρυξη που στοχεύει στην προώθηση της χριστιανικής ενότητας και της παγκόσμιας ειρήνης. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε το Σάββατο (29/11), κατά την τρίτη ημέρα του αποστολικού ταξιδιού του Πάπα στην Τουρκία.
Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες παρακολούθησαν μαζί τη Δοξολογία στον ιστορικό ναό, όπου άναψαν κερί και προσκύνησαν την ιερή εικόνα. Στη συνέχεια μετέβησαν στην Αίθουσα του Θρόνου του Πατριαρχικού Οίκου για την υπογραφή της διακήρυξης, προτού αποσυρθούν για κατ’ ιδίαν συνάντηση στο πατριαρχικό γραφείο.
Κοινή δέσμευση κατά της βίας
Το κεντρικό μήνυμα της διακήρυξης είναι η κατηγορηματική απόρριψη κάθε χρήσης της θρησκείας για τη δικαιολόγηση βίας. Οι δύο ηγέτες υπογραμμίζουν στο κείμενο: «Απορρίπτουμε κάθε χρήση της θρησκείας και του ονόματος του Θεού για τη δικαιολόγηση της βίας».
Αναφερόμενοι στις σύγχρονες προκλήσεις, σημειώνουν ότι «δυστυχώς, σε πολλές περιοχές του κόσμου μας, οι συγκρούσεις και η βία συνεχίζουν να καταστρέφουν τις ζωές τόσων πολλών». Απευθύνουν δε έκκληση σε όσους έχουν πολιτικές ευθύνες να εργαστούν για τη διακοπή των πολέμων και ζητούν από όλους τους ανθρώπους καλής θέλησης να υποστηρίξουν αυτή την προσπάθεια.
Η διακήρυξη τονίζει ότι «ο στόχος της χριστιανικής ενότητας περιλαμβάνει τον στόχο να συμβάλουμε με θεμελιώδη και ζωογόνο τρόπο στην ειρήνη μεταξύ όλων των λαών».
Προς κοινό εορτασμό του Πάσχα
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διακήρυξης είναι η δέσμευση για εξεύρεση κοινής ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα. Οι δύο ηγέτες εκφράζουν ευγνωμοσύνη που φέτος όλοι οι Χριστιανοί εόρτασαν το Πάσχα την ίδια ημέρα και το περιγράφουν ως «δώρο της θείας πρόνοιας».
Στη διακήρυξη αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Είναι κοινή μας επιθυμία να συνεχίσουμε τη διαδικασία αναζήτησης μιας πιθανής λύσης, ώστε να εορτάζουμε μαζί τη Γιορτή των Εορτών κάθε χρόνο». Η διαφορά στις ημερομηνίες του Πάσχα παραμένει ένα από τα ζητήματα που προέκυψαν από το Μεγάλο Σχίσμα του 1054, όταν διαχωρίστηκε η Ανατολική από τη Δυτική Εκκλησία.
1700 χρόνια από τη Σύνοδο της Νίκαιας
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 1.700 ετών από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας, που καθόρισε το Σύμβολο της Πίστεως. Οι δύο ηγέτες χαρακτηρίζουν τη Νίκαια ως «ένα προνοιακό γεγονός ενότητας» και τονίζουν ότι οι Χριστιανοί συνδέονται με την κοινή πίστη που εκφράζεται στο Σύμβολο της Πίστεως.
Η διακήρυξη επισημαίνει ότι αυτή η κοινή ομολογία επιτρέπει στις Εκκλησίες να αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις «με αμοιβαίο σεβασμό και γνήσια ελπίδα».
Εξήντα χρόνια διαλόγου
Το κείμενο αναφέρεται επίσης στην 60ή επέτειο της Κοινής Διακήρυξης του 1965 του Πάπα Παύλου ΣΤ’ και του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα, η οποία ήρε την ανταλλαγή των αφορισμών του 1054. Οι δύο ηγέτες ευχαριστούν για αυτή την αποφασιστική χειρονομία που άνοιξε τον δρόμο για διάλογο βασισμένο στην «εμπιστοσύνη, την εκτίμηση και την αμοιβαία αγάπη».
Επαναβεβαιώνουν την υποστήριξή τους στη Μεικτή Διεθνή Επιτροπή για τον Θεολογικό Διάλογο μεταξύ των δύο Εκκλησιών, που εξετάζει ζητήματα ιστορικά διχαστικά. Ενθαρρύνουν όλους τους πιστούς να υποστηρίξουν τον διάλογο και να εργαστούν για τη συνέχιση της προόδου.
Στην παραμονή της εορτής του Αγίου Ανδρέα, του προστάτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η συνάντηση σφραγίζει μια νέα σελίδα στις σχέσεις των δύο Εκκλησιών, με έμφαση στην κοινή προσπάθεια για ειρήνη και ενότητα σε έναν κόσμο που αντιμετωπίζει πολλαπλές κρίσεις.
