Μια ελληνο-νεοζηλανδική ερευνητική ομάδα ανακάλυψε εκατοντάδες άγνωστα μέχρι σήμερα σεισμικά ρήγματα στη χώρα μας. Οι επιστήμονες από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και τη Νέα Ζηλανδία χρησιμοποίησαν τα ψηφιακά μοντέλα εδάφους του Ελληνικού Κτηματολογίου για να χαρτογραφήσουν συστηματικά ολόκληρη την ελληνική επικράτεια.
Το αποτέλεσμα είναι η Active Faults Greece (AFG), η πρώτη ολοκληρωμένη βάση δεδομένων ενεργών ρηγμάτων στην Ελλάδα, που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Scientific Data. Στη βάση καταγράφονται 3.815 ίχνη ρηγμάτων, τα οποία ομαδοποιούνται σε 892 ρήγματα – περισσότερα από τα μισά χαρτογραφούνται για πρώτη φορά.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι πίσω από το έντονο ελληνικό ανάγλυφο κρύβεται μια συνεχής γεωλογική διεργασία. Η χώρα μας, σφηνωμένη ανάμεσα σε δύο ηπείρους, παραμορφώνεται από την κίνηση της Αφρικής προς βορά και της Ευρασίας προς νότο. Πολλά ρήγματα παραμένουν “κρυμμένα” κάτω από βλάστηση ή μέσα σε αστικά τοπία.
Τεχνολογία και γεωλογική εμπειρία
Η επανάσταση στην τεχνολογία άλλαξε τον τρόπο που “βλέπουμε” τη Γη. Τα ψηφιακά μοντέλα υψομέτρου επιτρέπουν την τρισδιάστατη απεικόνιση της επιφάνειας, αποκαλύπτοντας δομές αόρατες στο γυμνό μάτι. Όμως η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί – χρειάζεται το έμπειρο μάτι του γεωλόγου για να διακρίνει ένα τεκτονικό μέτωπο από μια επιφάνεια διάβρωσης.
Κάθε ρήγμα ταξινομείται ως ενεργό, πιθανώς ενεργό ή αβέβαιο, ανάλογα με το βαθμό παραμόρφωσης του ανάγλυφου. Ίχνη που μοιάζουν με “μαχαιριές” υποδεικνύουν πρόσφατη δράση, ενώ πιο αποστρογγυλεμένα αποτυπώματα δηλώνουν παλαιότερους σεισμούς.
Πρακτικές εφαρμογές για τις υποδομές
Η χαρτογράφηση ενεργών ρηγμάτων έχει άμεσες πρακτικές προεκτάσεις. Οδικοί άξονες, γέφυρες, φράγματα και ενεργειακές μονάδες πρέπει να σχεδιάζονται γνωρίζοντας τη διασπορά των ενεργών σεισμικών πηγών. Η ανάλυση δείχνει ότι πάνω από τα μισά ενεργά ρήγματα της χώρας επηρεάζουν τη ροή ποταμών, την εναπόθεση ιζημάτων και τα όρια βουνών και κοιλάδων.
Η βάση δεδομένων AFG είναι ελεύθερα προσβάσιμη στο κοινό μέσω διαδραστικού χάρτη. Μηχανικοί, ερευνητές και πολίτες μπορούν να εντοπίζουν τα ενεργά ρήγματα της περιοχής τους και να ενημερώνονται για τα χαρακτηριστικά τους.
