Η Τουρκία και η Νότια Κορέα δεν θα προλάβουν να συμμετάσχουν στην πρώτη φάση του μεγάλου ευρωπαϊκού προγράμματος ενίσχυσης της άμυνας SAFE, καθώς χάνουν την κρίσιμη προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου. Η ανακοίνωση έγινε από τον εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, που επιβεβαίωσε ότι και οι δύο χώρες “είναι πολύ αργά” για να ενταχθούν στο πρόγραμμα των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία και η Νότια Κορέα έχουν καταθέσει επίσημα αίτημα συμμετοχής, η Επιτροπή δεν έχει προλάβει να εξετάσει τα αιτήματά τους. Ο χρόνος έχει τελειώσει για την πρώτη φάση του προγράμματος, που αφορά την κατάθεση των εθνικών σχεδίων από τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η κούρσα των 19 κρατών-μελών για τα δάνεια άμυνας
Συνολικά 19 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν υποβάλει αίτημα για να λάβουν δάνεια από το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE. Μέχρι τις 30 Νοεμβρίου πρέπει να καταθέσουν με λεπτομέρεια το πλαίσιο των έργων στα οποία θέλουν να επενδύσουν, τον προϋπολογισμό τους και ποιοι θα είναι οι εταίροι τους σε κάθε έργο.
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που έχουν ήδη κινηθεί, έχοντας υποβάλει στα τέλη Ιουλίου αίτημα για δάνεια ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ από το SAFE. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας, η Επιτροπή θα ανακοινώσει πόσες και ποιες χώρες κατάφεραν να είναι εμπρόθεσμες.
Το SAFE χαρακτηρίζεται ως “μέσο έκτακτης ανάγκης” και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να κινηθεί γρήγορα. Πιθανότατα πριν το τέλος του έτους θα έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων, ώστε να δοθεί η τελική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ.
Πρώτη εκταμίευση και εξοπλιστικά προγράμματα
Η πρώτη εκταμίευση που θα λάβουν τα κράτη-μέλη θα αντιστοιχεί το πολύ στο 15% των δανείων που έχει αιτηθεί κάθε χώρα. Αυτό το ποσό θα επιτρέψει στα κράτη να έρθουν σε επαφή με τις αμυντικές βιομηχανίες και να ξεκινήσουν τα εξοπλιστικά τους προγράμματα.
Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτεί επείγουσες και μεγάλης κλίμακας επενδύσεις, ενώ παράλληλα θα στηρίξει επενδύσεις σε τομείς όπως οι υποδομές διπλής χρήσης και οι κυβερνο-ικανότητες. Η χρηματοδότηση θα γίνει μέσω έκδοσης χρέους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Η απόφαση για την Τουρκία και τη Νότια Κορέα δείχνει ότι η ΕΕ τηρεί αυστηρά τις προθεσμίες του προγράμματος, παρά το ενδιαφέρον που έχουν εκδηλώσει σημαντικοί εταίροι για συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αμυντική στратηγική.
