Η Αττική “πνίγηκε” με μόλις 40 χιλιοστά βροχής την Παρασκευή το πρωί, όταν η κακοκαιρία Adel έφερε δύο διαδοχικά κύματα καταιγίδων που μετέτρεψαν τους δρόμους της πρωτεύουσας σε χειμάρρους. Το περιστατικό αποκάλυψε για άλλη μια φορά την ευαλωτότητα του αστικού ιστού της Αθήνας απέναντι σε έντονα καιρικά φαινόμενα, ακόμη και όταν αυτά δεν είναι εξαιρετικά ακραία.
Ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί ότι τα δεδομένα από το δίκτυο σταθμών του ΕΑΑ/meteo κατέγραψαν 40 χιλιοστά βροχής στο κέντρο της Αθήνας, ενώ περιοχές όπως Ζωγράφου και Γουδί δέχτηκαν 38-39 χιλιοστά. Το πρώτο κύμα καταιγίδων χτύπησε αργά τη νύχτα της Πέμπτης και το δεύτερο ακολούθησε τα ξημερώματα της Παρασκευής, φέρνοντας έντονα φαινόμενα στον πυκνό πολεοδομικό ιστό.
Γιατί η Αθήνα δεν αντέχει 40 χιλιοστά
Η εξήγηση για το χάος που προκλήθηκε βρίσκεται στις ιδιαιτερότητες του αστικού περιβάλλοντος. Τα 40 χιλιοστά σε αστικό περιβάλλον με πυκνή δόμηση, μικρά ρέματα και ελάχιστη απορροφητικότητα είναι ικανά να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα. Το νερό δεν βρίσκει έδαφος να εισχωρήσει, αλλά μόνο άσφαλτο και τσιμέντο.
Ο Κολυδάς επισημαίνει ότι η Αττική – και γενικά η χώρα – εξακολουθεί να έχει περιοχές όπου η κάλυψη ραντάρ δεν είναι επαρκής. Αυτό δυσκολεύει την έγκαιρη αξιολόγηση της ραγδαιότητας της βροχής και την επιχειρησιακή προειδοποίηση. Παρόλα αυτά, υπάρχουν σήμερα εναλλακτικά εργαλεία που μπορούν να δώσουν προειδοποίηση 1-2 ώρες πριν.
Τα δορυφορικά προϊόντα και τα προγνωστικά μοντέλα μπορούν να ανιχνεύσουν την ανάπτυξη κορυφών καταιγίδων και την ένταση νεφικών πυρήνων. Πολλά από αυτά “πιάνουν” καλά τη θέση και την ένταση μεσογειακών καταιγίδων λίγες ώρες πριν την εκδήλωσή τους.
Η σύγκριση με άλλες περιοχές
Για να γίνει κατανοητή η σοβαρότητα του προβλήματος, ο μετεωρολόγος κάνει μια χαρακτηριστική σύγκριση. Στην Ήπειρο, κατά τη διάρκεια της ίδιας κακοκαιρίας, έπεσαν 100-200 χιλιοστά βροχής σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Αυτές οι ποσότητες επιβαρύνουν ποτάμια, υδροφόρους ορίζοντες και ορεινές λεκάνες απορροής που είναι πολύ πιο ευάλωτες σε απότομες πλημμυρικές αντιδράσεις από την Αθήνα.
Αν η Αττική δυσκολεύεται με 40 χιλιοστά, η επιβάρυνση σε περιοχές όπου οι ποσότητες τριπλασιάζονται ή πενταπλασιάζονται είναι ανυπολόγιστη. Η μετεωρολόγος Αναστασία Τυράκη τόνισε ότι παρά τις προειδοποιήσεις για χαλαζοπτώσεις, έπεσε περισσότερο νερό από ό,τι περίμεναν.
Η ΕΜΥ επικαιροποίησε το έκτακτο δελτίο της, δίνοντας μία ακόμη μέρα κακοκαιρία. Τα ισχυρά φαινόμενα στην Αττική θα συνεχιστούν μέχρι τις μεσημβρινές ώρες της Παρασκευής, ενώ το Σάββατο η κακοκαιρία θα επηρεάσει κυρίως τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα.
Το επεισόδιο της Παρασκευής υπογράμμισε για άλλη μια φορά την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία και αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων εργαλείων προειδοποίησης. Σε μια χώρα όπου οι υποδομές ραντάρ έχουν κενά και τα φαινόμενα γίνονται συχνότερα και εντονότερα, ο επιχειρησιακός χρόνος αντίδρασης είναι πολύτιμος. Με καλύτερη αξιοποίηση δορυφορικών προϊόντων και μοντέλων, η προειδοποίηση 1-2 ώρες νωρίτερα είναι απόλυτα εφικτή – και σε αρκετές περιπτώσεις, καθοριστική.
