Μια ιστορική ανακάλυψη έκανε η NASA με το ρόβερ Perseverance, που κατέγραψε για πρώτη φορά ηλεκτρικές εκκενώσεις στις σκονισμένες καταιγίδες του Άρη. Το παλιό επιστημονικό ερώτημα για την ύπαρξη κεραυνών στον κόκκινο πλανήτη έχει πλέον ξεκάθαρη απάντηση – ναι, υπάρχουν και μάλιστα κάνουν και ήχο.
Σε διάστημα δύο αρειανών ετών, οι επιστήμονες εντόπισαν 55 ηλεκτρικά γεγονότα, εκ των οποίων τα επτά καταγράφηκαν πλήρως. Το χαρακτηριστικό ηλεκτρικό “μπλιπ” και η μικροσκοπική βοή από την ταχεία διαστολή του αέρα δημιουργούν έναν ελάχιστο κεραυνό και ένα αμυδρό χτύπημα βροντής. Πρόκειται για τη λεπτότερη μορφή κεραυνικής εκκένωσης που έχει καταγραφεί σε άλλο πλανήτη.
Πώς γεννιούνται οι αρειανοί κεραυνοί
Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις γεννιούνται όταν σωματίδια σκόνης τρίβονται μεταξύ τους σε έντονη ατμοσφαιρική αναταραχή. Το φαινόμενο είναι γνωστό και στη Γη από καταιγίδες, ηφαιστειακές εκρήξεις και αμμοθύελλες. Παρότι η ατμόσφαιρα του Άρη είναι 100 φορές πιο αραιή από της Γης και σχεδόν εντελώς ξηρή, τα επιστημονικά μοντέλα προέβλεπαν κάποια μορφή κεραυνού κοντά στο έδαφος.
Οι περισσότερες εκκενώσεις συνέβησαν κατά τη διάρκεια των ισχυρότερων ανέμων που κατέγραψε το ρόβερ, κυρίως στα μέτωπα σκονισμένων καταιγίδων. Από τα 55 περιστατικά, 16 καταγράφηκαν μέσα σε ανεμοστρόβιλους σκόνης – τα γνωστά dust devils του Άρη.
Μικροσκοπικοί αλλά πραγματικοί
Οι αρειανοί κεραυνοί είναι σχεδόν απειροελάχιστοι σε σύγκριση με τους γήινους. Ενώ ένας μέσος κεραυνός στη Γη αποδίδει περίπου 1 δισεκατομμύριο Joule, οι αρειανοί κυμάνθηκαν μεταξύ 0,1 και 150 nanojoules. Το ισχυρότερο συμβάν έφτασε τα 40 millijoules, πιθανότατα λόγω φόρτισης του ίδιου του ρόβερ.
Για να επιβεβαιώσουν την ανακάλυψη, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν στη Γη αντίγραφο του μικροφώνου SuperCam. Δημιούργησαν μικρές εκκενώσεις και εντόπισαν τα ίδια ηλεκτρομαγνητικά ίχνη που καταγράφηκαν στον Άρη.
Η ανακάλυψη ανοίγει νέους ορίζοντες για τον σχεδιασμό μελλοντικών αποστολών, τη μελέτη χημικών διεργασιών στην αρειανή ατμόσφαιρα και ακόμη την αστροβιολογία.
