Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία επιβεβαίωσε αυτό που πολλοί υποψιάζονταν: το TikTok και τα βίντεο μικρής διάρκειας προκαλούν πραγματική βλάβη στον εγκέφαλο. Η εκτεταμένη μελέτη που ανέλυσε 71 ερευνές με σχεδόν 100.000 συμμετέχοντες δείχνει ότι η «σήψη εγκεφάλου» δεν είναι απλό meme – είναι υπαρκτό νευρογνωστικό σύνδρομο.
Ο όρος «brain rot» αναδείχθηκε Λέξη της Χρονιάς από το Oxford Dictionary το 2023, περιγράφοντας τη βλάβη από την κατανάλωση υπερβολικού όγκου διαδικτυακού περιεχομένου χαμηλής ποιότητας. Τώρα οι επιστήμονες το επιβεβαιώνουν: όσο περισσότερο κάποιος παρακολουθεί shorts σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram Reels και YouTube Shorts, τόσο χειρότερη γίνεται η γνωστική του λειτουργία.
Πώς καταστρέφεται η συγκέντρωση
Η έρευνα δείχνει ότι η συνεχής έκθεση σε γρήγορο, αλγοριθμικό περιεχόμενο επιβαρύνει την προσοχή και μειώνει τον έλεγχο παρορμήσεων. Οι χρήστες αποευαισθητοποιούνται σε πιο αργές, πιο απαιτητικές γνωστικές διεργασίες όπως το διάβασμα, η επίλυση προβλημάτων ή η εις βάθος μάθηση.
Το πρόβλημα είναι ότι οι νέοι βρίσκονται online κατά μέσο όρο 6,5 ώρες την ημέρα. Η διαδικασία της συνήθειας ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, ενισχύοντας την καταναγκαστική χρήση. Αυτό οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση, χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αρνητική εικόνα σώματος.
Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Η αυξημένη χρήση των πλατφορμών συνδέεται με χειρότερο ύπνο, αυξημένο άγχος και μοναξιά. Ενισχύονται επίσης φαινόμενα κοινωνικής απομόνωσης που επηρεάζουν τη συνολική ψυχική ευεξία.
Η μελέτη υπογραμμίζει τη σημασία κατανόησης των επιπτώσεων της χρήσης βίντεο μικρής διάρκειας στην υγεία, δεδομένου του διεισδυτικού τους ρόλου στην καθημερινή ζωή. Οι ερευνητές προτείνουν την ανάπτυξη προσεγγίσεων για πιο ισορροπημένη χρήση.
Η λύση; Ίσως αξίζει να δώσουμε διάλειμμα στον κύκλο ντοπαμίνης και να πιάσουμε ένα βιβλίο.
