Το αμερικανικό Ναυτικό έβαλε οριστικό τέλος στο πρόγραμμα φρεγατών Constellation, αλλάζοντας ριζικά τα σχέδια του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Ο Υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ Τζον Φίλαν ανακοίνωσε την “στρατηγική στροφή” μακριά από το ταλαιπωρημένο πρόγραμμα, κρατώντας μόνο τις δύο πρώτες φρεγάτες υπό αναθεώρηση.
Η απόφαση χτυπά άμεσα την Ελλάδα, που το 2024 είχε λάβει επιστολή αποδοχής από την Ουάσινγκτον για συμπαραγωγή επτά φρεγατών “ελληνικής έκδοσης” σε ελληνικά ναυπηγεία. Το όνειρο για ναυπήγηση στην Ελευσίνα με τη συνεργασία Fincantieri – ONEX καταρρέει μαζί με το αμερικανικό πρόγραμμα.
Γιατί έπεσε το Constellation
Το πρόγραμμα γεννήθηκε το 2017 για να καλύψει το κενό από τις αποτυχημένες LCS. Η ιδέα ήταν απλή: να πάρουν την ιταλική FREMM και να την “αμερικανοποιήσουν” με Aegis, SPY-6 ραντάρ και 32 κελιά Mk-41.
Στην πράξη όμως έγινε εφιάλτης. Το κόστος εκτοξεύτηκε στα 1,4 δισ. δολάρια ανά πλοίο, το εκτόπισμα πήγε πάνω από 7.200 τόνους και η πρώτη φρεγάτα USS Constellation είναι μόλις 10% ολοκληρωμένη μετά από τρία χρόνια ναυπήγησης. Ένα “χαμηλού ρίσκου” πρόγραμμα μετατράπηκε σε παράδειγμα προς αποφυγή.
Οι ΗΠΑ ακύρωσαν τέσσερις από τις έξι παραγγελμένες φρεγάτες και αναζητούν νέα κλάση μικρού σκάφους που να ναυπηγείται γρηγορότερα και φθηνότερα.
Ο νέος δρόμος: FREMM και FDI
Με το Constellation νεκρό, το ελληνικό ΠΝ στρέφεται σε έναν καθαρά ευρωπαϊκό άξονα. Τέσσερις φρεγάτες FDI είναι ήδη σε εξέλιξη, με την πρώτη να παραδίδεται στο τέλος του 2025. Η τέταρτη “Θεμιστοκλής” υπογράφηκε τον Νοέμβριο.
Παράλληλα, μέχρι τέσσερις μεταχειρισμένες ιταλικές FREMM θα αντικαταστήσουν τις γερασμένες ολλανδικές S έως το τέλος της δεκαετίας. Τον Σεπτέμβριο η Ελλάδα υπέγραψε δήλωση προθέσεων με την Ιταλία για δύο αρχικά και δύο προαιρετικά πλοία.
Η λογική είναι ξεκάθαρη: αντί να περιμένει χρόνια για νέο αμερικανικό σχέδιο, το ΠΝ αποκτά αποδεδειγμένα πλοία με χαμηλό ρίσκο και γρήγορη παράδοση. Οι FREMM είναι 15 ετών με σημαντικό χρόνο υπηρεσίας μπροστά τους, ενώ μοιράζονται την ίδια “DNA” με τις FDI.
Η αμερικανική αποτυχία με το Constellation αποδεικνύει ότι η ελληνική επιλογή για ώριμα ευρωπαϊκά σχέδια ήταν η σωστή στρατηγική.
