Η αιτία των χιλιάδων σεισμικών δονήσεων που συγκλόνισαν τη Σαντορίνη στις αρχές του 2025 αποκαλύφθηκε από νέα επιστημονική μελέτη. Περίπου 25.000 μικροσεισμοί που προκάλεσαν πανικό σε κατοίκους και επισκέπτες δεν προμήνυαν καταστροφικό γεγονός, αλλά οφείλονταν στη μετακίνηση τεράστιων ποσοτήτων μάγματος κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα.
Από τον Ιανουάριο του 2025, οι κάτοικοι σε Σαντορίνη, Αμοργό και Ανάφη ένιωθαν συνεχώς τη γη να τρέμει κάτω από τα πόδια τους. Αρκετοί από τους σεισμούς ξεπέρασαν τα 5 Ρίχτερ, δημιουργώντας έντονη ανησυχία για πιθανή έκρηξη του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Κολούμπο ή για μεγάλο σεισμό σαν εκείνον των 7,7 Ρίχτερ το 1956.
Η λύση του γρίφου
Η διεθνής ερευνητική ομάδα υπό τον γεωφυσικό Άντονι Λόμαξ και τον σεισμολόγο Στίβεν Χικς του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου εφάρμοσε μια καινοτόμο μέθοδο. Κάθε μικρός σεισμός αντιμετωπίστηκε ως εικονικός αισθητήρας, επιτρέποντας μέσω φυσικής, τρισδιάστατων μοντέλων και τεχνητής νοημοσύνης την ανάλυση των υπογείων κινήσεων.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Τεράστιος όγκος λιωμένου πετρώματος – όσο θα γέμιζε 200.000 ολυμπιακές πισίνες – μετακινήθηκε οριζόντια σε βάθος άνω των 10 χιλιομέτρων κάτω από τη Σαντορίνη και το Κολούμβο. Καθώς το μάγμα προχωρούσε, προκαλούσε ρήξεις στα πετρώματα, δημιουργώντας το χαρακτηριστικό “σμήνος” χιλιάδων μικρών σεισμών.
Τι σημαίνει για το μέλλον
Οι ερευνητές τονίζουν ότι το μάγμα παρέμεινε σε βάθος μεγαλύτερο των 8 χιλιομέτρων και καθώς η σεισμική δραστηριότητα έχει μειωθεί σημαντικά, η κίνηση πιθανότατα έχει σταματήσει. “Όταν η δραστηριότητα πέφτει για εβδομάδες, είναι ένδειξη ότι η κίνηση έχει σταματήσει”, εξηγεί ο Χικς.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science θεωρείται ορόσημο για την κατανόηση της ηφαιστειακής δραστηριότητας. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε τεχνητή νοημοσύνη για να ερμηνευθούν τα μοτίβα σεισμικών σμηνών, ανοίγοντας νέους δρόμους στην πρόγνωση ηφαιστειακών εκρήξεων.
