Στη Γενεύη, μετά από 24 ώρες έντονων διαβουλεύσεων, ΗΠΑ και Ουκρανία φαίνεται να πλησιάζουν σε ένα πλαίσιο ειρήνης. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο μιλά για “τεράστια πρόοδο” και εκφράζει αισιοδοξία. Όμως το καθοριστικό ερώτημα παραμένει: θα πει το “ναι” ο Βλαντιμίρ Πούτιν;
Το σχέδιο 28 σημείων Τραμπ δίνει στη Ρωσία σαφές πλεονέκτημα στο εδαφικό και τη διαβεβαίωση ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, τίποτα ακόμα δεν είναι σίγουρο.
Το μεγάλο αγκάθι: Η απόσυρση από το Ντονέσκ
Το πιο δύσκολο ζήτημα όλων είναι η απόσυρση των ουκρανικών δυνάμεων από τμήματα της επαρχίας Ντονέσκ που εξακολουθούν να ελέγχουν. Μία τέτοια εξέλιξη θα πετύχαινε με διπλωματικά μέσα ό,τι δεν έχουν καταφέρει να πάρουν οι ρωσικές δυνάμεις από το 2014.
Η παραχώρηση εδαφών που υπερασπίστηκαν με αίμα οι Ουκρανοί θεωρείται εξαιρετικά αμφιλεγόμενη. Δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι που απομένουν στις περιοχές αυτές θα αναγκαστούν να φύγουν. Η Ουκρανία θα εγκατέλειπε τη “ζώνη-φρούριό” της που αποτελεί προπύργιο άμυνας.
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι μόνο μέσω της διπλωματίας μπορεί να ανακτηθεί το ήδη κατεχόμενο ρωσικό έδαφος. Παρόλα αυτά απορρίπτει κάθε επίσημη αναγνώριση της ρωσικής κατοχής.
Τα σημεία που προκαλούν ενστάσεις
Το αμερικανικό σχέδιο αναφέρει ότι η Ουκρανία θα “λάβει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας” αλλά δεν εξειδικεύει τι σημαίνει αυτό. Ταυτόχρονα αποκλείει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Ο Ζελένσκι ζητά εγγυήσεις αντίστοιχες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, κάτι που δεν αποτυπώνεται στο σχέδιο.
Η αμερικανική πρόταση ουσιαστικά ακυρώνει το ευρωπαικό σχέδιο για δάνειο αποζημιώσεων 140 δισ. ευρώ από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Με βάση την πρόταση, οι ΗΠΑ θα λάβουν 100 δισ. δολάρια για ένα επενδυτικό ταμείο όπου το ήμισυ των κερδών θα καταλήγει στις ΗΠΑ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει γενική αμνηστία για τις δύο πλευρές και εγκατάλειψη κάθε νομικής διεκδίκησης – κάτι που απορρίπτεται κατηγορηματικά από το Κίεβο.
