Σημαντική πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία καταγράφουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά τις συζητήσεις που έγιναν στη Γενεύη. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα εξέφρασαν τη βεβαιότητά τους ότι η ΕΕ παραμένει ενωμένη στην υποστήριξη του Κιέβου. Η στάση αυτή διατυπώθηκε σε κοινές δηλώσεις τους στη Λουάντα της Αγκόλας, μετά την άτυπη συνάντηση των ευρωπαίων ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου ΕΕ – Αφρικανικής Ένωσης.
Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε “ουσιαστική” και “καλή” την πρόοδο που επιτεύχθηκε στις συζητήσεις της Γενεύης, τονίζοντας ότι δημιουργήθηκε μια “σταθερή βάση για την προώθηση των ειρηνευτικών συνομιλιών”. Οι διαπραγματεύσεις αυτές, όπως υπογράμμισε, αφορούν “την ασφάλεια ολόκληρης της ηπείρου μας τώρα και στο μέλλον”.
Τρεις βασικοί όροι για την ειρήνη
Η επικεφαλής της Κομισιόν παρουσίασε τρία βασικά σημεία που θεωρεί απαραίτητα για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία. Πρώτον, “το έδαφος και η κυριαρχία της Ουκρανίας πρέπει να γίνονται σεβαστά”. Δεύτερον, “μόνο η Ουκρανία ως κυρίαρχο κράτος μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τις ένοπλες δυνάμεις”. Τρίτον, η Ουκρανία είναι αυτή που θα επιλέξει το μέλλον της.
Οι όροι αυτοί αντανακλούν τη σταθερή θέση της ΕΕ ότι καμία ειρηνευτική λύση δεν μπορεί να επιβληθεί στην Ουκρανία από εξωτερικούς παράγοντες. Η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι “σήμερα επιβεβαιώσαμε ότι είμαστε ενωμένοι στην υποστήριξη της Ουκρανίας”, στέλνοντας μήνυμα ενότητας προς τη Μόσχα αλλά και προς την Ουάσινγκτον.
Συνεχής υποστήριξη σε όλα τα επίπεδα
Ο Αντόνιο Κόστα από την πλευρά του διευκρίνισε ότι “η ΕΕ έχει δεσμευτεί να συνεχίσει να παρέχει στον Πρόεδρο Ζελένσκι όλη την υποστήριξη που χρειάζεται: διπλωματική, στρατιωτική και οικονομική”. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην οικονομική στήριξη, υπενθυμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ήδη συμφωνήσει να καλύψουν τις οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια.
“Δεσμευτήκαμε να παραδώσουμε και θα παραδώσουμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου”, τόνισε ο Κόστα, αναφερόμενος στην υλοποίηση του οικονομικού πακέτου στήριξης. Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των αυξημένων οικονομικών πιέσεων που αντιμετωπίζει η Ουκρανία λόγω του πολέμου.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιέγραψε “νέα δυναμική στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις”, χαιρετίζοντας τις “εποικοδομητικές” συζητήσεις που έγιναν στη Γενεύη μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας. Εξήρε τις προσπάθειες τόσο του Προέδρου Ζελένσκι όσο και του Προέδρου Τραμπ, καθώς και των αντιπροσωπειών τους.
Η ΕΕ διεκδικεί ρόλο στις αποφάσεις
Παρά την αισιοδοξία για την πρόοδο των συνομιλιών, ο Κόστα έθεσε σαφείς όρους για τη συμμετοχή της ΕΕ. “Είναι σαφές ότι τα ζητήματα που αφορούν άμεσα την ΕΕ, όπως οι κυρώσεις, η διεύρυνση ή τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, απαιτούν την πλήρη συμμετοχή και λήψη αποφάσεων από την ΕΕ”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η αναφορά στα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία δεν είναι τυχαία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει να χρησιμοποιηθούν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν “παγώσει” σε ευρωπαϊκό έδαφος για να χρηματοδοτηθεί ένα “δάνειο αποκατάστασης” προς την Ουκρανία. Η πρόταση παραμένει ανοιχτή, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κοινή απόφαση.
Το Βέλγιο, που κρατά το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών στοιχείων μέσω της Euroclear, επιμένει ότι κάθε τέτοιος μηχανισμός πρέπει να είναι νομικά αδιάβλητος και ο κίνδυνος να επιμεριστεί ισότιμα στα κράτη μέλη.
Ο Κόστα διαβεβαίωσε ότι η ΕΕ είναι “έτοιμη να συνεχίσει να υποστηρίζει αυτή τη διαδικασία συνεργαζόμενη στενά με την ΕΕ και σε στενό συντονισμό με την Ουκρανία, τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ”. Τόνισε ότι “αυτό που έχει σημασία τώρα είναι να προχωρήσουμε ως εταίροι, ενωμένοι προς τον κοινό μας στόχο” – τον τερματισμό του πολέμου και τη διασφάλιση μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης.
“Η ειρήνη δεν μπορεί να είναι μια προσωρινή εκεχειρία, πρέπει να είναι μια λύση με διάρκεια”, κατέληξε ο Κόστα, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ δεν θα δεχτεί λύσεις που θα αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης της σύγκρουσης στο μέλλον.
