Η Μεσόγειος έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία του πλανήτη όσον αφορά την κλιματική κρίση. Τον Ιούνιο του 2025 κατέγραψε τον θερμότερο Ιούνιο στην ιστορία της, με θερμοκρασίες επιφάνειας που έφτασαν τους 30°C – σχεδόν 5°C πάνω από το κανονικό.
Ο Πιερ Μπαουρέλ, γενικός διευθυντής του Mercator Ocean International, προειδοποιεί ότι κανένα τμήμα των ωκεανών δεν έχει γλιτώσει από την “τριπλή πλανητική κρίση” – την κλιματική αλλαγή, την απώλεια βιοποικιλότητας και τη ρύπανση. Η Μεσόγειος όμως ξεχωρίζει για τους λάθος λόγους.
Ρεκόρ καυσώνων και καταστροφές
Το 62% της επιφάνειας της Μεσογείου επηρεάστηκε από ισχυρούς ή ακραίους θαλάσσιους καύσωνες – το υψηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ. Αυτοί οι καύσωνες δεν είναι απλά αριθμοί σε στατιστικές. Προκαλούν μαζική θνησιμότητα κοραλλιών, καταστρέφουν δάση φυκιών και αλλάζουν την κατανομή των ψαριών.
Η θέρμανση των ωκεανών έχει διπλασιαστεί από το 2005. Το 2024, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε το ρεκόρ των 21°C. Ορισμένοι θαλάσσιοι καύσωνες διήρκησαν πάνω από 300 ημέρες.
Τα αποτελέσματα φαίνονται ήδη στην καθημερινή ζωή. Ο καύσωνας του 2023 στη Μεσόγειο συνέβαλε στην κατάρρευση της αλιείας αχιβάδων στο Δέλτα του Πάδου. Εισβάλλοντα είδη όπως το γαλάζιο καβούρι του Ατλαντικού εξαπλώνονται ταχύτατα, ενώ η οξίνιση των ωκεανών προχωρά ταχύτερα στις ευρωπαϊκές θάλασσες από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Τεχνολογία στη μάχη
Το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Δίδυμο του Ωκεανού, μια πλατφόρμα που αναπαριστά ψηφιακά κάθε λεπτομέρεια των ωκεανών, προσπαθεί να δώσει λύσεις. Η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως πρωτοπόρα στην Ευρώπη στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης για την ωκεανογραφία.
Η επιστήμη πλέον μπορεί να προβλέπει καταιγίδες, θαλάσσιους καύσωνες και πλημμύρες μερικές ημέρες έως εβδομάδες νωρίτερα. Όμως η πραγματικότητα είναι σκληρή: η στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί 228 mm από το 1901, προκαλώντας πλημμύρες και διάβρωση στις παράκτιες περιοχές.
Ο Μπαουρέλ είναι σαφής: η επιστήμη δεν μιλά συμβολικά για τον ωκεανό, αλλά τον αφήνει να μιλήσει μέσω αξιόπιστων δεδομένων.
