Το φαινόμενο του «freebirth» έχει μετατραπεί σε μία από τις πιο επικίνδυνες εκφράσεις της δυσπιστίας προς την ιατρική. Πρόκειται για τοκετούς στο σπίτι χωρίς καμία ιατρική παρουσία, που προωθούνται μέσω influencer και διαδικτυακών εκπαιδεύσεων επί πληρωμή.
Στο κέντρο αυτού του κινήματος βρίσκεται η Free Birth Society (FBS), μια επιχείρηση που υπόσχεται στις γυναίκες έναν «απελευθερωμένο» τοκετό. Η πραγματικότητα όμως είναι σκοτεινή: βρέφη νεκρά ή με σοβαρές αναπηρίες και μητέρες που περιγράφουν πώς παγιδεύτηκαν σε ένα κλειστό ιδεολογικό σύστημα.
Η ιστορία της Γκαμπριέλ Λόπεζ είναι χαρακτηριστική. Στην Πενσυλβάνια, το μωρό της πέθανε κατά τον τοκετό. Για 17 λεπτά ο μικρός Εσάου είχε γεννηθεί μόνο με το κεφάλι, ενώ το σώμα του είχε εγκλωβιστεί. Οι τρεις φίλες της την καθησύχαζαν ότι «το μωρό είναι ασφαλές», παρότι κανείς δεν είδε τον ομφάλιο λώρο γύρω από τον λαιμό του. Σε έναν κανονικό τοκετό, πέντε λεπτά καθυστέρησης θα αποτελούσαν ιατρική έκτακτη ανάγκη.
Ψηφιακή αυτοκρατορία εκατομμυρίων
Ιδρύτρια της FBS είναι η πρώην ντούλα Εμίλι Σαλντάγια. Η επιχείρηση στηρίζεται σε ένα ισχυρό ψηφιακό οικοσύστημα: podcast με εκατομμύρια ακροάσεις, λογαριασμό Instagram με πάνω από 100.000 ακόλουθους και διαδικτυακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα που πωλείται για εκατοντάδες δολάρια.
Το σύστημα της FBS έχει αποφέρει πάνω από 13 εκατομμύρια δολάρια από το 2018. Πολλές γυναίκες καταναλώνουν εκατοντάδες ώρες υλικού και πληρώνουν σημαντικά ποσά, πιστεύοντας ότι το freebirth είναι «ασφαλέστερο» από το νοσοκομείο.
Στο κέντρο της ιδεολογίας βρίσκεται η «ριζική ευθύνη»: η ιδέα ότι η γυναίκα φέρει αποκλειστική ευθύνη για ό,τι συμβεί – ακόμη και για τον θάνατο του μωρού της. Κανένας γιατρός «δεν πρέπει να έρθει να τη σώσει».
Φύλακες χωρίς δεξιότητες
Για να ενισχύσει τα κέρδη, η FBS δημιούργησε τις «Radical Birth Keeper» – «αυθεντικές μαίες» χωρίς πτυχίο ή άδεια. Ένα διαδικτυακό σχολείο χιλιάδων δολαρίων εκπαιδεύει αυτές τις γυναίκες, ενθαρρύνοντάς τες να αποφεύγουν το νόμο και να πληρώνονται σε μετρητά.
Στην εκπαίδευση δίνεται έμφαση στο μάρκετινγκ παρά στις επιπλοκές. Σοβαροί κίνδυνοι όπως αιμορραγίες και δυστοκίες παρουσιάζονται ως «παραλλαγές του φυσιολογικού». Οι σπουδάστριες προειδοποιούνται ότι «θα συναντήσουν μωρά που δεν θα τα καταφέρουν».
Έρευνα κατέγραψε δεκάδες γυναίκες που έχασαν τα βρέφη τους ή παραλίγο να πεθάνουν οι ίδιες ύστερα από επιρροή της FBS. Τα περιστατικά εκτείνονται από τις ΗΠΑ έως την Ευρώπη, τη Νότια Αφρική και την Αυστραλία.
