Η Ουκρανία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με το πιο οδυνηρό δίλημμα από την έναρξη του πολέμου. Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε διορία μέχρι την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για να αποδεχτεί το αμερικανικό σχέδιο ειρήνης των 28 σημείων, απειλώντας με διακοπή της παροχής όπλων και πληροφοριών.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν κατηγορηματικός: “Η συγκεκριμένη προθεσμία είναι την Πέμπτη”. Τόνισε πως η Ουκρανία θα πρέπει να αποδεχτεί τη συμφωνία γιατί διαφορετικά θα χάσει περισσότερα εδάφη “σε σύντομο χρονικό διάστημα”. Η βασική επιδίωξη των ΗΠΑ, όπως είπε, είναι να “σταματήσει η αιματοχυσία”.
Το τελεσίγραφο συνοδεύεται από ασφυκτικές πιέσεις στο Κίεβο. Πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες αποκάλυψαν πως η Ουάσινγκτον απειλεί με διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών και της παροχής όπλων. “Θέλουν να σταματήσει ο πόλεμος και θέλουν η Ουκρανία να πληρώσει το τίμημα”, ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές.
Το σχέδιο που σόκαρε το Κίεβο
Το αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων προκάλεσε έκπληξη στην Ουκρανία καθώς φαίνεται να ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου. Οι βασικοί όροι περιλαμβάνουν:
Συνταγματικές αλλαγές: Η Ουκρανία θα κατοχυρώσει στο Σύνταγμά της ότι δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, ενώ η Συμμαχία θα τροποποιήσει τους κανονισμούς της για να μην την αποδεχτεί.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη χρήση 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας υπό αμερικανική ηγεσία, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών. Παράλληλα, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα αίρονται σταδιακά και η Μόσχα θα επιστρέψει στην G8.
Δραματικό διάγγελμα Ζελένσκι
Μετά το τελεσίγραφο Τραμπ, ο Ζελένσκι προχώρησε σε ένα δραματικό διάγγελμα προς τον ουκρανικό λαό. “Τώρα είναι μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας μας”, δήλωσε, παρουσιάζοντας το αδιέξοδο: “να χάσει τον βασικό της εταίρο ή την αξιοπρέπειά της”.
“Είτε δύσκολα 28 σημεία, είτε ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας, ο πιο δύσκολος και πιο επικίνδυνος”, τόνισε ο Ουκρανός πρόεδρος. Παρά τις πιέσεις, δεσμεύτηκε πως δεν θα προδώσει τα εθνικά συμφέροντα: “Θα παρουσιάσω επιχειρήματα, θα πείσω, θα προσφέρω εναλλακτικές λύσεις”.
Κάλεσε τους Ουκρανούς να παραμείνουν ενωμένοι απέναντι στην πίεση: “Σταματήστε τις διαμάχες. Σταματήστε τα πολιτικά παιχνίδια. Είμαστε από ατσάλι. Αλλά και το πιο δυνατό μέταλλο μπορεί να μην αντέξει τα πάντα”.
Λίγο πριν το διάγγελμα, ο Ζελένσκι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, όπου προφανώς του έγιναν ξεκάθαρες οι αμερικανικές προθέσεις.
Ευρωπαϊκή αντίδραση
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες φάνηκαν να πιάνονται στον ύπνο από το αμερικανικό σχέδιο. Ο Φρίντριχ Μερτς, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ζελένσκι, επαναλαμβάνοντας την “αταλάντευτη στήριξή τους” στην Ουκρανία.
Υπογράμμισαν ότι η τρέχουσα γραμμή του μετώπου αποτελεί το σημείο εκκίνησης για οποιεσδήποτε μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες, στέλνοντας μήνυμα πως δεν μπορεί να υπάρξει λύση που να νομιμοποιεί τα αποτελέσματα της ρωσικής επιθετικότητας.
Η Ουκρανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Βρετανία επεξεργάζονται αντιπρόταση στο αμερικανικό σχέδιο, με πιθανή συμμετοχή και άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Ευρωπαίος κυβερνητικός αξιωματούχος χαρακτήρισε πολλές από τις προτάσεις “ιδιαίτερα ανησυχητικές”, σημειώνοντας ότι μια κακή συμφωνία θα απειλούσε την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Από την πλευρά της, η Μόσχα υποστηρίζει ότι δεν έχει ενημερωθεί “επισήμως” για το σχέδιο, αλλά ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ προέτρεψε το Κίεβο να διαπραγματευτεί “τώρα” αντί να διακινδυνεύσει να χάσει και άλλα εδάφη.
“Το να μένουμε σοκαρισμένοι έχει γίνει η νέα κανονικότητά μας”, δήλωσε ένας ανώτερος βουλευτής από το κόμμα του Ζελένσκι, περιγράφοντας το κλίμα στην Ουκρανία. Η επόμενη εβδομάδα θα κρίνει το μέλλον της χώρας και την πορεία του πολέμου που συγκλονίζει την Ευρώπη εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
