Το SORA 2, η νέα εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης που κυκλοφόρησε τον περασμένο Σεπτέμβριο, μπορεί να δημιουργεί τόσο ρεαλιστικές κινούμενες εικόνες που γίνεται αδύνατο να ξεχωρίσουμε το αληθινό από το ψεύτικο. Αυτή η εξέλιξη προκάλεσε έντονες συζητήσεις στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Αμστερνταμ, όπου καταξιωμένοι σκηνοθέτες εξέφρασαν τους φόβους τους για το μέλλον του είδους.
Η ανησυχία είναι δικαιολογημένη. Ενώ παλιότερα η δημιουργία ψεύτικων βίντεο απαιτούσε μεγάλο κόστος και χρόνο, τώρα γίνεται φθηνά και γρήγορα. Τα ντοκιμαντέρ, που βασίζονται στην αλήθεια και την εμπιστοσύνη του κοινού, βρίσκονται σε δύσκολη θέση.
Κίνδυνος για την ιστορική μνήμη
Οι εκατοντάδες χιλιάδες ώρες αρχειακού υλικού που φυλάσσονται σε βιβλιοθήκες αποτελούν την ιστορική μας μνήμη. Όμως η δυνατότητα δημιουργίας πειστικών ψεύτικων εικόνων θέτει σε κίνδυνο έναν ολόκληρο αιώνα κοινής ιστορίας.
Η πορτογαλίδα σκηνοθέτρια Σοσάνα ντε Σούσα Δίας, τιμώμενη δημιουργός στο φετινό IDFA, εξήγησε το δίλημμα: “Υπάρχει κίνδυνος όχι μόνο οι θεατές να πιστέψουν ψεύτικα αρχειακά πλάνα, αλλά γενικότερα οι άνθρωποι να σταματήσουν να πιστεύουν οτιδήποτε βλέπουν και ακούν”.
Η ανάγκη για αυτορύθμιση
Ο βραβευμένος με Emmy σκηνοθέτης Eugen Bräunig συνεργάζεται με την Archival Producers Alliance για να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα ντοκιμαντέρ. Όπως τόνισε, δεν υπάρχει οργανισμός που να καθοδηγεί τους δημιουργούς, οπότε η αυτορύθμιση είναι η μόνη λύση.
Για να αποδείξει την τελειότητα της τεχνολογίας, ο Bräunig παρουσίασε ένα τεχνητό δελτίο ειδήσεων της δεκαετίας του ’90 που δημιουργήθηκε από το SORA. Η ομοιότητα με το πραγματικό υλικό ήταν εντυπωσιακή και ταυτόχρονα ανησυχητική.
Η πρόκληση είναι σαφής: πώς θα διατηρήσουν τα ντοκιμαντέρ την αξιοπιστία τους σε μια εποχή που η τεχνολογία μπορεί να δημιουργήσει οποιαδήποτε εικόνα;
