Περίπου 8% των ενηλίκων στην Ελλάδα πάσχει από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), μια ασθένεια που συνήθως δεν διαγιγνώσκεται έγκαιρα. Η ΧΑΠ αποτελεί το αποτέλεσμα χρόνιας φλεγμονής που προκαλούν τοξικοί παράγοντες που εισπνέουμε, με κυριότερο αίτιο το κάπνισμα.
Η φλεγμονή προκαλεί σταδιακά στένωση των βρόγχων και καταστρέφει τις κυψελίδες των πνευμόνων. Αυτό οδηγεί σε εύκολο λαχάνιασμα και προοδευτικά σε δύσκολη αναπνοή. Εκτός από το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα, η συνεχής έκθεση σε μολυσμένη ατμόσφαιρα αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου.
Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε
Τα κύρια συμπτώματα της ΧΑΠ είναι η δύσπνοια, το εύκολο λαχάνιασμα και ο χρόνιος βήχας με ή χωρίς φλέγμα. Συχνά εμφανίζεται κόπωση, ενώ με την πάροδο του χρόνου μπορεί να υπάρξει ανορεξία και απώλεια βάρους.
Ένα χαρακτηριστικό της νόσου είναι οι εξάρσεις – περίοδοι επιδείνωσης των συμπτωμάτων που προκαλούνται από λοιμώξεις, έντονη υγρασία ή ατμοσφαιρική ρύπανση. Αυτές συχνά παρερμηνεύονται ως κρυολογήματα, γεγονός που καθυστερεί τη διάγνωση.
Τα συμπτώματα επιδεινώνονται με τον χρόνο και οι εξάρσεις επιταχύνουν την επιδείνωση. Στην προχωρημένη ΧΑΠ, η δυσκολία στο περπάτημα, ο έντονος βήχας και οι συχνές παροξύνσεις επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής, οδηγώντας σε αναπηρία και κατάθλιψη.
Διάγνωση και αντιμετώπιση
Η διάγνωση γίνεται με σπιρομέτρηση, εξέταση που μετρά την ποσότητα και την ταχύτητα του αέρα που εκπνέουμε. Άτομα που καπνίζουν ή ζουν σε μολυσμένες περιοχές πρέπει να επισκέπτονται τακτικά πνευμονολόγο.
Δεν υπάρχει θεραπεία που αντιστρέφει τη ΧΑΠ, αλλά η νόσος αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Η διαχείριση περιλαμβάνει διακοπή καπνίσματος, φυσιοθεραπεία, εισπνεόμενα φάρμακα και εμβολιασμούς. Στη σοβαρή ΧΑΠ χρειάζεται οξυγονοθεραπεία.
Τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης βοηθούν στη βελτίωση της ικανότητας άσκησης και στην εκπαίδευση των ασθενών για τη διαχείριση της νόσου.
