Στην κορυφαία έκθεση του κατασκευαστικού κλάδου Bauma στο Μόναχο, η Ειρήνη Ψαλλίδα ξεχωρίζει ανάμεσα σε χιλιάδες επισκέπτες. Οι περισσότεροι είναι μεσήλικες άνδρες που της κάνουν τις ίδιες ερωτήσεις: «Δουλεύετε στην γκαρνταρόμπα;» ή «είστε η γραμματέας;». Όταν απαντά ότι είναι η συνιδρύτρια και επικεφαλής λογισμικού της Kewazo, μιας εταιρείας ρομποτικής, τα βλέμματα μαλακώνουν με αμηχανία.
«Δεν το κάνουν για να με υποτιμήσουν. Απλά δεν είναι εκτεθειμένοι στην ιδέα ότι μια γυναίκα μπορεί να έχει τη δική της εταιρεία», εξηγεί.
Από την Αθήνα στο Μόναχο
Η ιστορία της Ειρήνης άρχισε τυπικά. Σπούδασε Πληροφορική στην Αθήνα, έκανε πρακτική στο CERN και μετά έφτασε στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου για μεταπτυχιακό. «Προσωπικά, δεν ήταν στα σχέδιά μου – καθόλου», λέει. Στη μητέρα της έλεγε γελώντας: «Ναι μαμά, μέχρι τα τριάντα θα έχω γυρίσει».
Όμως το Μόναχο άρχιζε να γίνεται κόμβος για τεχνολογικά startups. Το δεύτερο εξάμηνο γνώρισε τους μελλοντικούς συνιδρυτές της – από Ρωσία, Γερμανία, Καζακστάν και τον Έλληνα Λεωνίδα Ποζικίδη. Μαζί συμμετείχαν σε ένα hackathon και δημιούργησαν ένα έξυπνο σύστημα ανύψωσης για οικοδομές.
Η παρατήρησή τους ήταν απλή: ο κόσμος είχε «έξυπνες πόλεις» και «έξυπνα σπίτια», αλλά στα εργοτάξια οι άνθρωποι συνέχιζαν να κουβαλούν σωλήνες όπως το 1950. «Δεν είχα φανταστεί ότι θα γίνει εταιρεία, και έτσι ονομάσαμε το σύστημα απερίσκεπτα ‘Kewazo’ από το κατασκευάζω», θυμάται.
Η πρόκληση του ανδρικού κλάδου
Οκτώ χρόνια μετά, η Kewazo διατηρεί γραφεία στο Μόναχο και το Τέξας, συνεργάζεται με BASF, Chevron και Shell, και έχει ομάδα 40 ατόμων. Τα ρομποτικά της συστήματα λειτουργούν με μπαταρία, μεταφέρουν υλικά κάθετα και μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.
«Σε ένα έργο όπου χρειάζονταν δέκα εργάτες, τώρα αρκούν δύο. Οι εταιρείες μπορούν να ολοκληρώσουν τα έργα τους εβδομάδες νωρίτερα», εξηγεί.
Στο γερμανικό startup οικοσύστημα, μόλις το 20% των ιδρυτών είναι γυναίκες. Η πρόσβαση σε κεφάλαια παραμένει δυσκολότερη και τα δίκτυα επενδυτών ανδροκρατούμενα. Η Ειρήνη όμως είναι αισιόδοξη: «Είναι κυρίως πρόβλημα μεγαλύτερων ηλικιών. Με τη νέα γενιά θα γίνουν καλύτερα τα πράγματα».
Στην επόμενη έκθεση Bauma, σε όσους την ρωτήσουν αν κληρονόμησε την εταιρεία από τον πατέρα της, θα απαντήσει με κάτι που πριν μια δεκαετία δε θεωρούσε πιθανό: «Όχι, εγώ την ίδρυσα».
