Η ελληνική Δικαιοσύνη εξέδωσε προσωρινή διαταγή που δικαιώνει εν μέρει τον εκδοτικό οίκο Gutenberg στη διαμάχη του με την Documento Media για τη δημοσίευση αποσπασμάτων από το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη». Η απόφαση προβλέπει την άμεση απόσυρση των επίμαχων αποσπασμάτων και θεωρείται από τον εκδότης του Documento, Κώστα Βαξεβάνη, «πρώτη απόφαση προληπτικής λογοκρισίας» στην Ελλάδα.
Η προσωρινή διαταγή θα ισχύει μέχρι τη συζήτηση των ασφαλιστικών μέτρων, η οποία προγραμματίστηκε για τις 20 Απριλίου 2026. Μέχρι τότε, η Documento Media πρέπει να συμμορφωθεί με τους όρους της απόφασης, διαφορετικά ο Βαξεβάνης αντιμετωπίζει σύλληψη και πρόστιμο 1.500 ευρώ την ημέρα.
Τι προβλέπει η δικαστική απόφαση
Η προσωρινή διαταγή περιλαμβάνει τρεις βασικές απαγορεύσεις. Πρώτον, διατάσσει την άμεση απόσυρση των αποσπασμάτων του βιβλίου που έχουν ήδη δημοσιευτεί. Δεύτερον, απαγορεύει την παρουσίαση και ψηφιακή διάχυση αποσπασμάτων έως την επίσημη κυκλοφορία του βιβλίου. Τρίτον, απαγορεύει την αναπαραγωγή, διανομή, εμπορία και εκμετάλλευση αποσπασμάτων μέχρι τη νόμιμη κυκλοφορία του.
Ο εκδοτικός οίκος Gutenberg είχε προσφύγει στη Δικαιοσύνη κατηγγέλλοντας παράνομη υποκλοπή ηλεκτρονικών αρχείων. Στην ανακοίνωσή του, ο οίκος τόνισε ότι για πρώτη φορά στην πολυετή του διαδρομή αναγκάστηκε να προβεί σε νομικές ενέργειες για να σταματήσει η κυκλοφορία δημοσιευμάτων που περιέχουν αποσπάσματα του βιβλίου.
Ο Βαξεβάνης κατήγγειλε επίσης «προσπάθεια φίμωσης και ελέγχου του δημοσιογράφου». Σημείωσε ότι άλλα μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν περιεχόμενο του βιβλίου που ευνοεί την εικόνα του συγγραφέα, ενώ το Documento στοχοποιείται επειδή ασκεί κριτική. «Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον Αλέξη Τσίπρα ως κονφερασιέ που θέλει να πουλήσει βιβλία», τόνισε.
Διάλογος για τα όρια της δημοσιογραφίας
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονο διάλογο για τα όρια ανάμεσα στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και την ελευθερία του Τύπου. Από τη μια πλευρά, ο εκδοτικός οίκος υπερασπίζεται το δικαίωμά του να ελέγχει πότε και πώς θα δημοσιευτεί το έργο. Από την άλλη, το Documento επικαλείται το δικαίωμα του κοινού στην ενημέρωση και τη δημοσιογραφική κριτική.
Ο Βαξεβάνης κατέληξε με προκλητικό τόνο: «Ο Τσίπρας ξέρει καλά πού μένω. Ας στείλει να με συλλάβουν». Παρά την απειλή των νομικών συνεπειών, διαβεβαίωσε ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει «ενάντια στη δημοσιογραφία και το Σύνταγμα».
Η τελική κρίση για την υπόθεση θα δοθεί τον Απρίλιο του 2026, όταν θα εκδικαστεί η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Μέχρι τότε, η προσωρινή διαταγή παραμένει σε ισχύ, δημιουργώντας ένα πρωτοφανές προηγούμενο για τα ελληνικά δεδομένα.
